Birçok Asya ülkesinde insanlar geçen yıla veda edip yeni yılı karşılamaya hazırlanırken, Remitly ekibi olarak tüm müşterilerimize mutlu bir yeni yıl diliyoruz.
Ay Yeni Yılı, Çin, Güney Kore ve Vietnam’da yılın en büyük bayramıdır ve Doğu Asya ve Güneydoğu Asya’daki birçok ülkede de önemli bir bayramdır. Dünyadaki çoğu Yeni Yıl geleneğinde olduğu gibi, bu dönem yeni yıl için kutlama, hazırlık ve şans ve refaha odaklanma zamanıdır.
Ay Yeni Yılı geleneklerinin en ünlülerini okumaya devam edin.
Yurtdışında Ay Yeni Yılı Kutlamaları
Asyalı göçmenler, vatanlarından uzaktayken kutlama yapmak için yeni yollar bulmuşlardır. Yaşam tarzı blog yazarı Michelle gibi bazı birinci nesil Çinli Amerikalılar, Çin dışında kutlamalar o kadar özenli yapılmadığından, yurtdışında yaşarken Ay Yeni Yılı’nı kutlamanın zor olabileceğini düşünmektedir.
Michelle, “Batı ülkelerindeki Noel’e benzer şekilde, Ay Yeni Yılı da bu kültürün en büyük bayramıdır. Şirketler günlerce kapalı kalır, aileler memleketlerine gider ve çocuklara hediyeler (kırmızı zarfların içine konulan para şeklinde) dağıtılır” diye açıklıyor.
Her geleneğin, “yeni yıl için iyi şans, sağlık ve refah getirmesi”ni sembolize ettiğini ekliyor.
Anavatanındaki gelenekleri sürdürmenin en önemli yollarından biri, sevilen bayram yemeklerini yeniden yaratmaktır. Michelle, “Asya’daki kadar şenlikli hissettirmeyebilir, ama yine de bildiğimiz en sezgisel şekilde, yani yemeklerle kutlamaya çalışıyoruz” diyor.
10 Ay Yeni Yılı Geleneği
Her ülke, geleneksel Yeni Yıl kutlamalarına kendi yorumunu katar. Farklılıklara rağmen, dünya çapında Çin Yeni Yılı arifesi ve gününün kutlanmasında ortak noktalar vardır . Bu geleneklerden bazılarına bir göz atalım .
1. Danslar, Geçit Törenleri ve Sokak Partileri
Dünya çapında biraz tanıdık olan bir Çin Yeni Yılı geleneği, aslan ve ejderha dansları, akrobatlar, maskeli dansçılar ve diğer halk gösterileriyle dolu canlı ve hareketli geçit törenleridir.
Birçok topluluk, genellikle katılımcıların ve izleyicilerin havai fişekler, gonglar, davullar ve çanlar ile sokaklarda çok gürültü yapmalarını içeren bu halka açık kutlamaları düzenler.
Bu sesler, Mandarin dilinde “nian” olarak adlandırılan kötü ruhları uzaklaştırmak için kullanılır. Vietnam’da geçit törenlerinde, gücü simgeleyen aslan, ejderha ve tek boynuzlu atın bir karışımı olan Mua Lan yer alır.
Dünya çapında büyük göçmen toplulukları, özellikle büyük şehirlerde benzer kutlamalar düzenler. Amerika Birleşik Devletleri’nde, San Francisco ve New York’un Çin mahallelerinde büyük festivaller düzenlenir. Kaliforniya’nın Orange County bölgesindeki Vietnamlı topluluk, her yıl büyük bir Tet Festivali düzenler.
2. Tanrılar, Atalar ve Yaşlıları Onurlandırmak
Birçok aile, Ay Yeni Yılı sırasında tapınakları ziyaret eder. Oraya iyi şans dilemek, yiyecek sunmak ve tanrılar ve atalar için tütsü yakmak için giderler. Ay Yeni Yılı için Vietnamlıların yaptığı bir ritüel, tütsü yakmak ve ataları kutlamalara katılmaya davet etmektir.
Yeni Yıl kutlamaları boyunca genç nesillerin büyüklerini onurlandırması ve onlara uzun ömür dilemesi de yaygın bir uygulamadır. Bu, özel selamlar, eğilme ve yemek paylaşırken saygı gösterme anlamına gelebilir. Bu tür ritüeller genellikle hediye verme ve alma geleneklerinin de bir parçasıdır.
3. Yeni Giysiler Giymek
Ay Yeni Yılı’nda yeni kıyafetler giymek, yeni bir başlangıç anlamına gelir. İnsanlar kıyafet alırken genellikle kırmızı gibi canlı renkleri tercih ederler. Kırmızı genellikle uyum, iyi şans ve mutluluğu sembolize eder. Yeni Yıl’da siyah veya beyaz giymekten kaçınmanız gerektiğini unutmayın, çünkü insanlar genellikle bu renkleri cenazelerde giyerler.
Kore’de, tatil sırasında hanbok gibi yeni geleneksel kıyafetler giymek yaygın bir uygulamadır, ancak günümüzde birçok kişi kıyafet konusunda daha rahat bir yaklaşımı tercih etmektedir.
Çin’in bazı bölgelerinde, yeni yıl sırasında yeni ayakkabı satın almak uğursuzluk getirir. Bunun nedeni, Kantonca’da ayakkabı kelimesinin iç çekme sesine benzemesidir, bu da böyle mutlu bir zaman için çok olumsuz bir anlam ifade eder.
4. Kapıya Bahar Çiftleri Asmak
Bahar beyitleri veya Çince’de Chunlian (春聯) olarak bilinen bu beyitler, Bahar Festivali beyitleri veya Çin Yeni Yılı beyitleri olarak da bilinir.
Yeni yıl boyunca insanlar kırmızı kağıda siyah veya altın rengi harflerle yazılar yazarlar. Bahar beyitleri, ön kapının her iki yanına dikey olarak yapıştırılan bir çift şiir satırı veya dua ve kapı çerçevesinin üzerine yapıştırılan dört karakterli yatay bir parşömenden oluşur.
Beyitleri yapıştırmak, insanların bayrama duydukları sevinci ve gelecek yıl daha iyi bir yaşam dileklerini ifade eder.
5. Kırmızı Zarflar ve Diğer Hediyeler Vermek
Ay Yeni Yılı’nda ziyaret ettiğiniz arkadaş ve aile üyelerine hediye vermek de bir başka önemli gelenektir. Uygun hediyeler bölgeye ve aileye göre değişir, ancak yaşlıların çocuklara para hediye etmesi yaygın bir gelenektir.
Çinli çocuklar “hongbao” adı verilen, içinde para bulunan kırmızı zarflar alırlar. Vietnam’da yetişkinler çocuklara “Li Xi” veya “şanslı para” verir. Kore’deki Sebaetdon geleneğinde ise geleneksel desenli ipek çantalarda kağıt para sunulur.
Ay Yeni Yılı için başka hediyeler de verilir. Tatlılar, meyveler, özel lezzetler, çiçekler ve çay yaprakları popülerdir. Kore’de ginseng, bal ve sağlık ürünleri ebeveynler için geleneksel hediyelerdir. Çin’de insanlar yaşlılara minnettarlıklarını göstermek için hediye kutuları veya hediye sepetleri vermeyi severler. Küçük şeftali ağaçları Hong Kong’da popüler bir Yeni Yıl hediyesidir.
Hediye verme, Ay Yeni Yılı öncesini yoğun bir alışveriş dönemine dönüştürür.
6. Bahar Temizliği
Ay Yeni Yılına hazırlıkların hem pratik hem de ritüel bir başka unsuru da ciddi bir bahar temizliğidir. Ritüel unsur, köşelerde ve çatlaklarda saklanıyor olabilecek kötü ruhları süpürmekle ilgilidir.
Aileler, her köşeyi temizlemek için mobilyaları yerinden oynatır ve genellikle ziyaretçilere hazırlık olarak evi lekesiz hale getirir. Bu, boya rötuşları, onarımlar ve pencerelerin yıkanmasını içerebilir. Bazı bölgeler, Yeni Yıl döneminin belirli bir gününü geleneksel ev temizliği günü olarak belirler.
7. Ay Yeni Yılı için Özel Yemekler Yemek
Ay Yeni Yılı kutlamaları her zaman birçok özel yemeği içerir. Yılbaşı gecesi, yemekler genellikle yılın en büyük ziyafeti olur. Bazıları Yılbaşı gecesi yemeğini “aile birleşmesi yemeği” (團圓飯) olarak adlandırır; aileler bir araya gelir ve birlikte vakit geçirirler.
Her bölgenin bayramla ilişkili geleneksel yemekleri vardır. Çin’de bu yemekler genellikle isimleri bolluk, şans veya refah anlamına gelen kelimelere benzediği için seçilir. Örneğin, “yu” adı verilen geleneksel bütün balık, bolluk anlamına gelen kelimeyle aynı adı paylaşır. Şanghay’da altın külçelerine benzeyen belirli köfteler gelenekseldir. Guangzhou’da istiridye yenir, çünkü yerel lehçede adı “iyi iş” anlamına gelir.
Çin mahallesi blogunda yemek eleştirmeni olan Matt Reischer, “[Eşim ve ben] yeni yıl için ‘birlik’i simgeleyen bütün bir balık (genellikle levrek veya kefal) yemeye özen gösteriyoruz” diyor.
Hunan Slurp’un sahibi Chao Wang, “[Ben] Hunan’da büyüdüm, [bu yüzden] o gün akşam yemeğinde masaya birkaç özel yemeğin konulması geleneğini benimsedim: El yapımı balık köftesi, tatlı tavuk çorbası ve soya tozu ve esmer şekerli pirinç keki.”
Pirinç keki, Çin Yeni Yılı’nda aile toplantısı yemeğinde insanların severek yediği bir başka yiyecektir. Çince’de “gao” olarak da adlandırılan kek, Mandarin dilinde “yükseklik” ile eşanlamlıdır. Bu nedenle, Çin geleneklerine göre gao yemek sadece Çin Yeni Yılı’nı kutlamak için harika bir yol olmakla kalmaz, aynı zamanda tüm ailenin önümüzdeki yıl yeni bir yüksekliğe ulaşacağını da sembolize eder.
Yeni yıl pirinç keki farklı şekil ve tatlarda olabilir. En geleneksel olanı pirinç unundan yapılır, bu nedenle en iyi tadı elde etmek için keki iyice pişene kadar tavada kızartmak veya buharda pişirmek önerilir.
MáLà Project’in şef ve sahibi Ning (Amelie) Kang, “Evde, Yeni Yıl günü her zaman mantı yeriz ve akşam yemeğinden sonra televizyonun etrafında toplanıp sohbet ederken ayçiçeği çekirdeği yeriz. Amerika’ya taşındıktan sonra da bu gelenekleri sürdürmeye çalışıyorum. Arkadaşlarım benim evimde toplanıp birlikte mantı yapıyoruz” diyor.
Ay Yeni Yılı için geleneksel Vietnam yemekleri arasında fıstık krokan, hindistancevizi şekerlemesi ve muz yapraklarına sarılmış domuz eti dolgulu buharda pişirilmiş pirinç keki olan banh chung bulunur.
Kore’de teokguk, Yeni Yıl aile yemeği için popüler bir yemektir. Berrak et suyu ve beyaz pirinç keklerinden oluşan bu çorba, yeni yıl için temiz bir zihin ve bedeni simgeler.
8. Mali İşlerin Halledilmesi
Bir yılın sona ermesi ve yeni bir yılın başlaması için hazırlık yapan birçok kişi, hem iş hem de kişisel olarak mali işlerini tamamlama fırsatını değerlendirir. İşletmeler ve bireyler borçlarını öder, alacaklarını tahsil eder, hesaplarını dengeler ve genel olarak gelecek yıl için temiz bir sayfa açmaya hazırlanır.
Bu, pratik bir Ay Yeni Yılı geleneğidir, çünkü çoğu işletme tatil boyunca en az birkaç gün kapalıdır. Ayrıca, Yeni Yıl sırasında borç tahsil etmeye çalışmak kaba bir davranış olarak kabul edilir.
9. Aile ve Arkadaşları Ziyaret Etmek
Genellikle uzun mesafeli seyahatleri içeren aile toplantıları, kutlanan her ülkede Ay Yeni Yılı geleneklerinin önemli bir parçasıdır. Bu, tatili yılın en yoğun seyahat dönemi haline getirir. Çin’deki Bahar Festivali için yaşanan seyahat telaşı, CNN tarafından dünyanın en büyük insan göçü sezonu olarak tanımlanmaktadır.
Genel olarak eve dönüşlerin yanı sıra, Ay Yeni Yılı gelenekleri, tatil günleri ilerledikçe genellikle belirli bir sırayla geniş aile ve arkadaşları ziyaret etmeyi içerir. Örneğin, ilk günü çekirdek aileyle geçirebilir, ardından en yakın baba tarafı akrabaları ziyaret edebilir, ardından anne tarafı akrabaları ziyaret edebilir ve daha sonra arkadaşları ziyaret edebilirsiniz.
Bazı topluluklarda iyi şansla ilgili batıl inançlar da vardır. Şanslı ve bereketli bir yıl geçirmiş bir kişi, sembolik olarak iyi şansını beraberinde getirmesi için eve ilk giren kişi olarak davet edilebilir.
10. Fener Festivali’ni Kutlamak
Fener Festivali, Ay Yeni Yılı’nın 15. gününde kutlanır. Fener Festivali sırasında çocuklar gece dışarı çıkar, kağıt fenerler taşır ve fenerlerin üzerindeki bilmeceleri çözer. Tarihsel olarak, en parlak fenerler iyi şans ve umudu simgeliyordu ve kötü şansı uzaklaştırdığına inanılıyordu.
Bu gün aileler tangyuan “湯圓” (Güney Çin, Tayvan ve Güneydoğu Asya) veya yuanxiao “元宵” (Kuzey Çin) yerler. Bu, genellikle tatlı kırmızı fasulye ezmesi, susam ezmesi veya fıstık ezmesi ile doldurulmuş yapışkan pirinç toplarıdır.
Eski zamanlarda, gençler aşk bulmak umuduyla bu bayramda dışarı çıkarlar. Çöpçatanlar çiftleri eşleştirmeye çalışırlardı. Modern zamanlarda, bayramın artık böyle bir anlamı yoktur, ancak kırmızı fenerler hala asılıdır.
Çin burçları ne durumda?
Çin geleneğinde, 12 yıllık bir döngüde her yeni yıla bir hayvan atanır. Her hayvan, hem yılın hem de o yıl doğan insanların belirli özelliklerini temsil eder. Çin burçları şu şekilde bilinir:
- Sıçan yılı
- Öküz yılı
- Kaplan yılı
- Tavşan yılı
- Ejderha Yılı
- Yılan yılı
- At yılı
- Keçi yılı
- Maymun yılı
- Horoz yılı
- Köpek yılı
- Domuz yılı
Mutlu Ay Yeni Yılı!
Remitly ekibi olarak bir kez daha yeni yılınızı kutluyoruz. Asya ülkelerinin yılbaşı gecesini ve yeni yılı nasıl kutladığını öğrenmek, bayram döneminde lezzetli yemekler hazırlamanıza, aile üyelerini ziyaret etmenize, kağıt kesme süslemeleri yapmanıza ve geleneksel oyunların tadını çıkarmanıza teşvik edecektir.
Çin Yeni Yılı kutlamalarının bir parçası olarak yurtdışında yaşayan aile üyelerine dijital kırmızı zarflar göndermek istiyorsanız veya önümüzdeki yıl sevdiklerinize para göndermek için bir yol arıyorsanız, bizi unutmayın. Remitly, birçok Asya ülkesine ve ötesine dijital Yeni Yıl parası göndermeyi basit ve uygun maliyetli hale getirir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Neden Ay Yeni Yılı’nda evinizi temizlersiniz?
Ay Yeni Yılı öncesinde evi temizlemek, “tozu süpürmek” olarak bilinir ve evin yeni bir başlangıca hazır olmasını sağlamak için çok önemli bir uygulamadır. Bu gelenek sadece fiziksel temizlikle ilgili değildir, aynı zamanda ailenin eski yıla veda etme, kötü şansı ortadan kaldırma ve yeni şansa yer açma çabasını da sembolize eder. Temizlik, Yeni Yılın ilk günlerinde iyi şansı süpürmemek için büyük bir özenle yapılır, bu nedenle genellikle kutlamalar başlamadan önce tamamlanır. Bu faaliyete katılmak, aile üyeleri arasında yenilenme ve umut duygusu uyandırır ve önümüzdeki yıl için olumlu bir hava yaratır.
Neden yatağınıza portakal koyarsınız?
Portakallar, Lunar Yeni Yıl kutlamalarının vazgeçilmez bir parçasıdır ve refah, iyi şans ve bolluğu simgeler. Yatağın üzerine konulduğunda, sadece dekoratif bir unsur olmakla kalmaz, aynı zamanda kişinin hayatına zenginlik davet etmek ve önümüzdeki yılın verimli geçmesini sağlamak için güçlü bir sembol görevi görür. Bu gelenek, Yeni Yılın başlangıcının, kişinin evine pozitif enerji ve bereket çekmek için mükemmel bir zaman olduğu inancından kaynaklanır. Portakalların canlı rengi ve tatlı kokusu, bayram atmosferine katkıda bulunur ve herkese yeni yılın getireceği tatlılığı ve olanakları hatırlatır.
Neden iki mandalina verilir?
İki mandalina değiş tokuşu, Ay Yeni Yılı’nın paylaşım ve iyi niyet ruhunun özünü özetleyen samimi bir gelenektir. Sembolizm açısından zengin olan bu gelenek, birçok Çin lehçesinde portakal kelimesinin “altın” kelimesine fonetik olarak benzemesinden kaynaklanır ve bu nedenle zenginlik sunumu anlamına gelir. Bu portakalları çift olarak vermek ve almak, iyi şans ve mutluluğun ikili nimetlerini temsil eden önemli bir anlam taşır. Bu, saygı ve iyi dilekleri iletmenin basit ama derin bir yoludur ve bayramın toplumsal neşesini ve birliğini artırır.
Neden erişte yersiniz?
Erişte, Ay Yeni Yılı ziyafetlerinde özel bir yere sahiptir ve sadece lezzetli bir yemekten daha fazlasını sembolize eder. Uzun ve sağlıklı bir yaşam arzusunu yansıtan, uzun ömür dileklerini temsil eder. Bu gelenek, kesilmemiş erişte tüketilmesini teşvik eder ve bu, yiyenin hayatının erişte kadar sonsuz bir şekilde uzamasını dilediğini ifade eder. Uzun erişteleri kırmadan bir tabak erişteden zevk almak, aileleri bir araya getiren, kutlamalarda sağlık ve esenliğin önemini vurgulayan eğlenceli ve anlamlı bir aktivitedir.
Diğer yaygın Ay Yeni Yılı yemekleri ve anlamları nelerdir?
Her bölgenin bayramla ilişkili geleneksel yiyecekleri vardır. Çin’de bunlar genellikle isimleri bolluk, şans veya refah anlamına gelen kelimelere benzediği için seçilir. Örneğin, “yu” adı verilen geleneksel bütün balık, bolluk anlamına gelen kelimeyle aynı adı paylaşır. Şanghay’da altın külçelerine benzeyen belirli köfteler gelenekseldir. Guangzhou’da istiridye yenir, çünkü yerel lehçede adı “iyi iş” anlamına gelir. Nian gao veya “yıl pastası”, refahı temsil eden yapışkan bir pirinç keki olup, Mandarin dilinde “yükseklik” ile eş anlamlıdır. Ay Yeni Yılı için geleneksel Vietnam yemekleri arasında fıstık krokan, hindistancevizi şekeri ve muz yapraklarına sarılmış domuz eti dolgulu buharda pişirilmiş pirinç keki olan banh chung bulunur. Kore’de teokguk, Yeni Yıl’da aile toplantısı yemeğinde popüler bir yemektir. Berrak et suyu ve beyaz pirinç keklerinden oluşan bir çorbadır ve yeni yıl için temiz bir zihin ve bedeni simgeler.
Neden kırmızı zarflar alırsınız?
Para dolu kırmızı zarflar verme geleneği, Ay Yeni Yılı kutlamalarının en önemli unsurlarından biridir ve refah, mutluluk ve sağlık dileklerini somutlaştırır. Çin kültüründe kırmızı renk uğurlu bir renktir ve enerji, mutluluk ve iyi şansı simgeler. Kırmızı zarflar vererek, büyükler genç nesle bereket ve iyi dileklerini aktarırlar. Bu gelenek, sevgi, bereket ve müreffeh bir gelecek için umutların somut bir ifadesidir ve Ay Yeni Yılı kutlamalarına derinlemesine yerleşmiştir.
Kırmızı zarfları tekrar kullanmak uğursuzluk getirir mi?
Birçok Asya kültüründe, her zarfın yeni yıl için yeni bir bereket ve iyi şans simgesi olarak görüldüğü için kırmızı zarfları tekrar kullanmak tavsiye edilmez. Ancak, özellikle çevresel sürdürülebilirlik bağlamında, kırmızı zarfları tekrar kullanmaya yönelik tutumlar değişmektedir. Bazı aileler, çevreye duyarlı uygulamalara destek vermek amacıyla, gayri resmi ortamlarda veya yakın aile üyeleri arasında zarfları tekrar kullanmayı tercih ederler. Bu da, fiziksel nesnenin kendisinden çok duygusal değere önem verildiğini gösterir.
Ay Yeni Yılı için kırmızı zarfa ne kadar para koymalısınız?
Çinli çocuklar “hongbao” alırlar. Vietnam’da yetişkinler “Li Xi” veya “şanslı para” verir ve Koreliler geleneksel desenli ipek torbalarda kağıt para sunar. Uygun hediyeler bölgeye ve aileden aileye değişir. Verilen miktar asla dört rakamını içermez, çünkü Çince’de “dört” kelimesinin telaffuzu “ölüm” gibi ses çıkarır, ancak sekiz rakamını içeren miktarlar iyi şans getirir. Tatlılar, meyveler, özel lezzetler, çiçekler ve çay yaprakları popülerdir. Kore’de ginseng, bal ve sağlık ürünleri ebeveynler için geleneksel hediyelerdir. Çin’de insanlar yaşlılara minnettarlıklarını göstermek için hediye kutuları veya hediye sepetleri vermeyi severler. Küçük şeftali ağaçları Hong Kong’da popüler bir Yeni Yıl hediyesidir.
Ay Yeni Yılı sırasında nelere izin verilmez?
Ay Yeni Yılı Çinliler için önemli bir zamandır, bu nedenle kaçınılması gereken birçok tabu vardır. Ay yılının birinci ve ikinci günü “Su Tanrısı”nın doğum günüdür, bu nedenle saygı göstermek için su kullanmamalısınız. Süpürme ve temizlik sadece Ay Yeni Yılı’ndan önce yapılmalıdır, çünkü Yeni Yıl sırasında süpürmek iyi şansı süpürerek uzaklaştırabilir. Makas kullanımı hoş görülmez, bu nedenle Ay Yeni Yılı’ndan sonraki bir ay boyunca saç kesimi yaygın değildir. Siyah ve beyaz giysiler genellikle sadece cenazelerde veya yas dönemlerinde giyilir. Çin Yeni Yılı kutlamaları sırasında insanların kendi kendilerine uyanmaları beklenir. Şekerleme yapmak da hoş karşılanmaz, çünkü bu, önümüzdeki aylar için tembel bir hava yaratır.
Çin burçları nedir?
Çin burçları, ay-güneş takviminin bir parçası olan Çin takvimine dayanan 12 yıllık bir hayvan döngüsüdür. Her hayvanın kendine özgü belirli özellikleri vardır ve Çin folkloruna göre bir kişinin kişiliği, burç işaretindeki hayvanla ilgilidir. Örneğin, döngünün ilk hayvanı olan sıçan, bilgelik, zenginlik ve refahı temsil eder. Zodyaktaki diğer hayvanlar öküz, kaplan, tavşan, ejderha, yılan, at, keçi, maymun, horoz, köpek ve domuzdur. Çin zodyakı, diğer birçok Doğu ve Güneydoğu Asya ülkesinde de popülerdir.