Yeni bir dil öğrenirken zamanı ifade edebilmek en temel adımlardan biridir. Arapça öğreniyorsanız veya Orta Doğu kültürüyle ilgileniyorsanız, arapça aylar konusuna hakim olmak günlük iletişiminizi büyük ölçüde kolaylaştırır. Tarihleri anlamak, randevu oluşturmak veya sevdiklerinizin özel günlerini kutlamak için bu kelimeleri bilmek önemlidir.
Arap dünyasında ayları ifade etmek için iki farklı takvim sistemi yaygın olarak kullanılır. Bunlardan ilki, günlük işlerde ve resmi yazışmalarda kullanılan Miladi takvimdir. İkincisi ise dini günleri ve bayramları belirleyen Hicri (İslami) takvimdir. Her iki sistemin de kendi içinde farklı isimlendirmeleri ve kültürel bir arka planı vardır.
Bu rehberde, her iki takvim sistemindeki arapça aylar listesini, okunuşlarını ve kullanımlarını açık, anlaşılır bir şekilde ele alıyoruz. Bölgeden bölgeye değişen isimlendirme farklılıklarını öğrenerek, hangi Arap ülkesinde olursanız olun tarihleri kolayca anlayabileceksiniz.
Miladi Takvimde Arapça Aylar
Arapçada Miladi takvim (Güneş takvimi) ayları, coğrafi bölgelere göre değişiklik gösterir. Genellikle iki ana isimlendirme sistemi mevcuttur. Mısır, Sudan ve Körfez ülkelerinde İngilizce ve Fransızca telaffuzlara benzeyen isimler kullanılırken; Suriye, Lübnan, Filistin ve Ürdün gibi Levant bölgesi ülkelerinde Süryanice kökenli isimler tercih edilir.
İşte her iki bölgeye göre Miladi takvimdeki arapça aylar:
Körfez Ülkeleri ve Mısır (Batı Etkili İsimler)
Bu isimler, Avrupa dillerindeki ay isimlerinin Arapçaya uyarlanmış halidir. Öğrenmesi ve akılda tutması oldukça kolaydır.
- Ocak: Yanayir (يناير)
- Şubat: Fibrayir (فبراير)
- Mart: Maris (مارس)
- Nisan: Ibril (إبريل)
- Mayıs: Mayu (مايو)
- Haziran: Yunyu (يونيو)
- Temmuz: Yulyu (يوليو)
- Ağustos: Aghustus (أغسطس)
- Eylül: Sibtambir (سبتمبر)
- Ekim: Uktubir (أكتوبر)
- Kasım: Nufimbir (نوفمبر)
- Aralık: Disimbir (ديسمبر)
Levant Bölgesi (Süryanice Kökenli İsimler)
Suriye, Lübnan, Ürdün, Filistin ve Irak’ın bir kısmında kullanılan bu isimler, eski Mezopotamya takvimlerinden miras kalmıştır. Türkçedeki bazı ay isimleriyle (Şubat, Nisan, Temmuz, Eylül) olan benzerlikleri dikkat çekicidir.
- Ocak: Kanun-i Sani (كانون الثاني)
- Şubat: Şubat (شباط)
- Mart: Azar (آذار)
- Nisan: Nisan (نيسان)
- Mayıs: Ayar (أيار)
- Haziran: Huzayran (حزيران)
- Temmuz: Tammuz (تموز)
- Ağustos: Ab (آب)
- Eylül: Eylul (أيلول)
- Ekim: Tişrin-i Evvel (تشرين الأول)
- Kasım: Tişrin-i Sani (تشرين الثاني)
- Aralık: Kanun-i Evvel (كانون الأول)
Hicri Takvimde Arapça Aylar
Hicri takvim, Ay’ın döngülerini esas alan İslami takvimdir. Dini ibadetler, oruç zamanları, bayramlar ve hac dönemi bu takvime göre hesaplanır. Hicri takvimdeki arapça aylar tüm Arap ülkelerinde ve İslam dünyasında standarttır. Ay yılı, güneş yılından yaklaşık 11 gün daha kısa olduğu için bu aylar her yıl Miladi takvime göre farklı tarihlere denk gelir.
Hicri aylar sırasıyla şunlardır:
- Muharrem (محرم): Haram kılınmış, saygı duyulan ay anlamına gelir.
- Safer (صفر): Boş anlamına gelir; eski dönemlerde bu ayda evlerin boş bırakılıp savaşa gidilmesinden adını alır.
- Rebiülevvel (ربيع الأول): İlk bahar anlamına gelir.
- Rebiülahir (ربيع الآخر): Son bahar anlamına gelir.
- Cemaziyelevvel (جمادى الأولى): İlk çorak/kurak ay anlamına gelir.
- Cemaziyelahir (جمادى الآخرة): Son kurak ay anlamına gelir.
- Recep (رجب): Saygı duyulan, savaşmanın yasak olduğu bir diğer aydır.
- Şaban (شعبان): Dağılan, yayılan anlamına gelir. Su bulmak için kabilelerin dağılmasından gelir.
- Ramazan (رمضان): Aşırı sıcak anlamına gelir. Müslümanlar için oruç ayıdır.
- Şevval (شوال): Yükselen anlamına gelir. Ramazan Bayramı bu ayda başlar.
- Zilkade (ذو القعدة): Oturulan ay anlamına gelir. Savaşın yasak olduğu aylardandır.
- Zilhicce (ذو الحجة): Hac ayı anlamına gelir. Hac ibadetinin yapıldığı ve Kurban Bayramı’nın kutlandığı aydır.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Arapça ayların isimleri ülkelere göre neden farklılık gösteriyor?
Arap coğrafyası çok geniştir ve farklı bölgeler tarih boyunca farklı kültürlerden etkilenmiştir. Levant bölgesi (Suriye, Lübnan) eski Süryani ve Babil takvimlerinin etkisinde kalırken, Kuzey Afrika ve Körfez ülkeleri Avrupa dillerindeki isimleri Arapçalaştırarak kullanmayı tercih etmiştir.
Hicri takvim ile Miladi takvim arasındaki temel fark nedir?
Miladi takvim Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüşünü (Güneş yılı), Hicri takvim ise Ay’ın Dünya etrafındaki dönüşünü (Ay yılı) esas alır. Bu nedenle Hicri yıl, Miladi yıldan yaklaşık 10-11 gün daha kısadır.
Hangi Arap ülkelerinde Hangi Miladi Takvim isimleri kullanılır?
Mısır, Suudi Arabistan, BAE, Katar, Kuveyt ve Fas gibi ülkelerde “Yanayir, Fibrayir” şeklinde Batı kökenli isimler kullanılır. Suriye, Lübnan, Ürdün, Filistin ve Irak’ta ise “Kanun-i Sani, Şubat, Azar” gibi Süryanice kökenli isimler yaygındır.
Zamanı Takip Edin ve Bağlantıda Kalın
Arapça aylar konusunu öğrenmek, yalnızca kelime dağarcığınızı geliştirmekle kalmaz, aynı zamanda bu dili konuşan milyonlarca insanın günlük yaşamına, kültürüne ve inanç sistemine saygı göstermenizi sağlar. İster iş seyahati planlıyor olun, ister yurt dışındaki ailenize ve sevdiklerinize para gönderiyor olun, tarihleri doğru bilmek işlemleri zamanında yapmanıza yardımcı olur.
Yeni öğrendiğiniz bu kelimeleri pekiştirmek için telefonunuzun veya bilgisayarınızın takvimine Arapça dil seçeneğini eklemeyi deneyebilirsiniz. Böylece isimleri her gün görerek doğal bir şekilde hafızanıza kazıyabilirsiniz.