Carnaval is voor velen het hoogtepunt van het jaar, vooral in delen van Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Kleurrijke kostuums, vrolijke muziek en grote optochten bepalen het straatbeeld. Het absolute hoogtepunt van dit seizoen staat bekend als Rosenmontag.
Misschien ben je van plan om in 2026 deel te nemen aan de festiviteiten, of wil je gewoon meer weten over deze traditie om familie en vrienden beter te begrijpen. In deze gids leggen we uit wat Rosenmontag precies is, wanneer het valt in 2026, en wat je kunt verwachten.
Wanneer is Rosenmontag 2026?
In 2026 valt Rosenmontag op maandag 16 februari.
De datum van Rosenmontag verandert elk jaar omdat deze afhankelijk is van Pasen. Rosenmontag valt altijd 48 dagen voor Paaszondag. Omdat Pasen wordt bepaald door de maankalender (de eerste zondag na de eerste volle maan in de lente), verschuiven de carnavalsdata mee.
Hier is een kort overzicht van de belangrijke data rondom carnaval in 2026:
- Weiberfastnacht (Vrouwen carnaval): Donderdag 12 februari 2026
- Rosenmontag: Maandag 16 februari 2026
- Aswoensdag (einde van carnaval): Woensdag 18 februari 2026
Wat is Rosenmontag?
Rosenmontag is de belangrijkste dag van het Rijnlandse carnaval, dat vooral groots wordt gevierd in steden als Keulen, Düsseldorf en Mainz. Hoewel het geen officiële nationale feestdag is in Duitsland, voelt het in deze regio’s wel zo. Veel scholen, overheidsinstellingen en bedrijven sluiten hun deuren zodat iedereen kan deelnemen aan de feesten.
De dag staat bekend om zijn enorme straatparades (Rosenmontagszüge). Dit zijn geen kleine optochten; het zijn kilometerslange stoeten met praalwagens, dansgroepen, muziekkorpsen en duizenden deelnemers in kostuum.
Waar komt de naam vandaan?
De naam „Rosenmontag“ klinkt misschien romantisch, maar heeft waarschijnlijk niets met rozen te maken. De meeste historici geloven dat het woord is afgeleid van het dialectwoord rosen, wat „razen“ of „vrolijk zijn“ betekent. Het verwijst dus naar de uitbundige sfeer van de dag. Een andere theorie koppelt het aan de „Gouden Roos“ die de Paus vroeger op de vierde zondag van de vastentijd wijdde, maar de link met het „razende“ feest is waarschijnlijker.
Tradities en gebruiken
Als je op 16 februari 2026 in een carnavalsstad bent, kun je een aantal unieke tradities verwachten.
De optochten
De optocht is het hart van de dag. De praalwagens zijn vaak indrukwekkende kunstwerken. Ze zijn niet alleen mooi om te zien, maar hebben vaak ook een satirische boodschap. Politici en actuele gebeurtenissen worden met humor en spot op de hak genomen. Het is een manier voor de bevolking om op een veilige manier kritiek te uiten op de machthebbers, een traditie die al eeuwen oud is.
„Kamelle!“
Als je langs de kant staat, hoor je dit woord overal: „Kamelle!“. Dit roepen de toeschouwers naar de mensen op de wagens. Het betekent „snoepjes“. In reactie daarop gooien de deelnemers handenvol snoep, chocolade, kleine cadeautjes en soms zelfs bloemen (de Strüßjer) naar het publiek. Vergeet dus niet een tas mee te nemen om al het lekkers in te verzamelen.
De carnavalsgroet
Elke stad heeft zijn eigen groet. Het is handig (en respectvol) om de juiste te kennen:
- In Keulen roept men: „Kölle Alaaf!“ (Alles voor Keulen/Keulen boven alles).
- In Düsseldorf en Mainz roept men: „Helau!“.
Het gebruiken van de verkeerde groet in de verkeerde stad wordt vaak met een knipoog (maar soms ook met een frons) gecorrigeerd.
Is Rosenmontag een vrije dag?
Officieel is Rosenmontag in Duitsland geen wettelijke feestdag. Dat betekent dat het in principe een gewone werkdag is.
Echter, in de carnavalsbolwerken zoals het Rijnland is de realiteit anders. Omdat de cultuur van carnaval hier zo diep geworteld is, geven de meeste werkgevers hun personeel vrij. Winkels zijn vaak gesloten of hebben beperkte openingstijden, en het openbare leven staat volledig in het teken van de optocht.
Woon of werk je buiten deze specifieke regio’s (bijvoorbeeld in Berlijn of München), dan is 16 februari 2026 waarschijnlijk een normale werkdag, tenzij je zelf verlof opneemt.
Tips voor bezoekers in 2026
Wil je de sfeer zelf proeven? Hier zijn een paar praktische tips om je dag soepel te laten verlopen:
- Kom vroeg: De grote steden stromen snel vol. Voor een goed plekje langs de route moet je er op tijd bij zijn.
- Verkleed je: Je hoeft geen duur kostuum te huren, maar een beetje moeite wordt gewaardeerd. Zonder verkleedkleren val je in steden als Keulen erg op.
- Kleed je warm: Februari kan koud zijn. Draag laagjes onder je kostuum en vergeet goede schoenen niet, want je staat lang buiten.
- Reis met het OV: De binnensteden zijn afgesloten voor verkeer. De trein is vaak de beste optie, maar verwacht volle treinen en stations.
Rosenmontag is een feest van gemeenschap, vreugde en traditie. Of je nu viert in Keulen, Düsseldorf of gewoon thuis met een Berliner bol, het is een dag om het leven even wat minder serieus te nemen.